Türkiyenin akarsuları

Türkiyenin akarsuları

Akarsuların genel özellikleri :
1- Akarsularımızın debisi yüksek değildir.
2- Akarsularımızın akış hızı yüksektir.
3- Akarsularımızın rejimi düzensizdir.
4- Bazı akarsularımız kaynağını dışarıdan alır [Asi, Meriç]. Bazı akarsularımız da Türkiye?de doğar, dışarıda denize dökülür [Fırat, Dicle, Aras, Kura, Çoruh].
5- Akarsularımızdan şu şekilde yararlanılır : İçme suyu, Sulama, Turizm, Balıkçılık, Enerji üretimi

Başlıca akarsularımız
1- Karadeniz?e dökülenler : Çoruh, Harşit, Yeşilırmak, Kızılırmak, Bartın çayı, Yenice, Sakarya.
2- Marmara Denize Dökülenler : Susurluk.
3- Ege Denizine Dökülenler : Meriç, Bakırçay, Gediz, K.Menderes, B.Menderes.
4- Akdenize dökülenler : Aksu, Manavgat, Göksu, Seyhan, Ceyhan.
5- Basra körfezine dökülenler : Fırat, Dicle.
6- Hazar Denizine Dökülenler : Kura, Aras

Akarsu rejimleri :
Akarsu rejimi : Akarsuyun debisinin yıl içersinde gösterdiği alçalma yükselme halindeki seviye değişikliğidir.
Akarsuyun debisi : Akarsuyun her hangi bir yerindeki enine kesitinden 1sn?yede gecen su miktarına debi denir.

Debiye etki eden faktörler :
1) İklim (yağış-sıcaklık) 2) Bitki örtüsü 3) Havzadaki büyük kaynaklar ve yer altı suları 4) Yatağın geçirimliliği 5) Dağlardaki kar kalınlığı 6) Göller 7) İnsan

Rejime etki eden faktörler
1) Yağış rejimi 2) Yağış biçimi 3) Akarsu kaynağı 4) Sıcaklık ve buharlaşma 5) Havzanın genişliği 6) Arazinin şekli ve eğimi

Akarsu rejim tipleri
a) Yağmur Suları İle Beslenen Akarsular : Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde, akarsularda yazın seviye düşmesi, kışında seviye yükselmesi görülür. Karstik kaynaklarla beslenen akarsularda, seviye düşmesi fazla olmaz. Akdeniz akarsu rejimi, barajın olmadığı akarsu veya kolunda görülür.
Örnek : Baraj olan Seyhan-Ceyhan-Gediz-Manavgat gibi akarsular doğal özelliğini kaybetmiştir.

b) Kar ve Buz Suları İle Beslenenler : Bu rejim, yağışın büyük bölümünün kar şeklinde düştüğü yüksek dağlardan kaynağını alan akarsularda görülür. Örnek : D. Karadeniz ve D. Anadolu akarsuları. Bu tip akarsularda, akım seviyesi Mart- Ağustos arasında yükselir, kışın düşer.

c) Kaynak sularıyla beslenenler : Örnek : Manavgat ve Köprücay?dır.

d) Gölden çıkan akarsular :
1-Beyşehir gölünden çıkan ve Konya arazisini sulayan Çarşamba suyu
2-Eğirdir gölünden çıkan Kovada çayı.
3-Manyas gölüne ulaşıp, tekrar gölden çıkan Kocaçay
4-Ulubat gölünü ulaşıp tekrar gölden çıkan Kemalpaşa- Orhaneli
5-Erzurum ovasının doğu ve güneyindeki bataklık ve göllerden çıkan Karasu
6-Çıldır gölünden çıkan Arpaçay

e) Karma rejimli akarsular : Ülkemizdeki büyük akarsulardan Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Fırat ve Dicle önemli karma rejimli akarsulardandır. Bu tür akarsular, farklı iklim bölgelerinden beslenir.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Etiketler:

Yorum Yaz